Отбасында адам бойындағы асыл
қасиеттер жарқырай көрініп,қалыптасады.
Отанға деген ыстық сезім – жақындарына, туған-туысқандарына деген
сүйіспеншіліктен басталады.
Н.Ә.Назарбаев
Адамның жеке басының алғашқы қалыптасуы отбасынан басталады. Оның ер жетіп өсуі, бойындағы алғашқы адамгершілік белгілер отбасында қалыптасады, сондықтан да туған үйдің жылуы – оның көкірегінде көп жылдар бойы сақталып, мәңгі есінде жүреді. «Отбасы – табиғат сыйлаған кереметтердің бірі», - десек артық емес. Жеке адамның бойындағы ар-ұяты, ақыл-ойы, адамгершілігі, басқа адамдармен қарым-қатынаста, мәдениеттілікті тәрбиелеуде отбасы алғашқы қадам. Сондықтан, отбасы өте қажетті, басқадай ешнәрсемен өзгертуге болмайтын баспалдақ. Отбасы – сыйластық, жарастық орнаған орта, бала тәрбиесінің ең алғашқы ұжымы.
Отбасының басты қазығы, алтын тіреу діңгегі – бала. Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының әсері мол. Отбасының әрбір мүшесі, өзара сөйлесіп, не болмаса ата-ананың, баланың міндетін атқару ғана емес, береке-бірлік, сүйіспеншілікпен араласса, босағасы берік, шаңырағы биік отбасына айналары сөзсіз.
Имандылық – адамның қоғамдағы, күнделікті өмірдегі іс-әрекеттерін белгілі бір қалыпқа түсіретін ішкі рухани реттеуіш, қадір-қасиет, адам бойындағы адамгершілік, ізгілік, кісілік белгісі. Дәстүрлі қазақ қоғамында адамның имандылығына – мінез-құлық жүйесіндегі ерекшеліктеріне көп көңіл бөлінген. Адамның жарық дүниеге келуі, өсуі, ержетуі, тіршілік етуі, қартаюы, ата мен баланың қарым-қатынасы, үлкендік пен кішілік, сыйластық, әдептілік пен арлылық, инабаттылық тәрізді маңызды мәселелер имандылықтың маңызды құрамдас бөлігі ретінде ешқашан да назардан тыс қалмаған.
Бойына адамгершілік асыл қасиеттерді жинап өскен жасты «көргенді» деп, жүрегінен нұр, өңінен жылу кетпейтін, әрдайым жақсылық жолын ойлайтын, әр істе әділдік көрсететін адамдарды «иманды» деп атаған. Мұсылмандық дүниетаным бойынша Имандылық иманнан пайда болады. Ал иман – жүректегі нұр, нұрдың сыртқы болмысы, яғни Имандылық. Алла тағалаға иман еткен адамға бітетін көркем мінез. Алла жіберген әрбір пайғамбарының міндеті – иман мен Имандылыққа уағыздау деп саналған. Ең соңғы пайғамбар Мұхаммед «Мен ең ғажап көркем мінезді толықтыру үшін жіберілдім»,- деуі арқылы әлемдегі тәлім-тәрбие мен имандылықтың қаншалықты маңызды екенін көрсеткен, Имандылыққа өзі бірінші үлгі болған делінеді.
"Адамның адамшылдығы – ақыл, ғылым, жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады" деп Абай атамыз айтқандай, отбасы- адам баласының алтын діңгегі. Өйткені адам ең алғаш шыр етіп дүниеге келген сәтінен бастап, осында ер жетіп, отбасының тәрбиесін алады. Сондықтан да отбасы – адамзаттың аса қажетті, әрі қасиетті алтын мектебі.
Отбасының адамзат ұрпағына деген ықпалы мен әсер күшін өмірдегі басқа еш нәрсенің күшімен салыстыруға болмайтындай. Өйткені ата-ананың балаға деген тәрбиесінің орнын еш нәрсе толтыра алар емес. «Ел болам десең, бесігіңді түзе» – деген нақыл сөз отбасы тәрбиесінің маңызын айқындатып тұр емес пе?
Осы орайда сәрсенбінің сәтті күнінде Нұра ауданы мешітінің бас имамы Құмар Қоныскерей мен ішкі саясат бөлімінің бас маманы Елюбаев Р.М іс сапарымен К.Мыңбаев орта мектебінде жоғарғы сынып оқушыларымен кездесу өткізді. Кездесу кезінде отбасының маңыздылығы, берер тәрбиесі мен сыйластығы, имандылық мәселелері талқыланды.
[gallery link="file" ids="20107,20108"]
"Әр жасаған қадамымызды ой санамыздан өткізіп, саралап жасауымыз керек. Біреудің ала жібін аттамай, ата- анамыздың ақ сүтін, үмітін ақтап, болашаққа мақсат қою арқылы белгілі бір жетістіктерге жетуге талпынуымыз қажет. Тәлім тәрбие беріп, өсіріп, түн ұйқысын төрт бөлген ата-аналарынды сыйлап, сонымен қоса мектеп қабырғасында білім нәрімен сусындатып жатқан ұстаздардың еңбегіне құрметпен қарап, білім саласында жетістіктерден көріну арқылы алғыстарынды білдірулерін қажет. Қазақ отбасында әуелі әке, содан кейін ана, бұлар – жанұя мектебінің ұстаздары болады. Әке мен шешенің баласына қоятын ең бірінші басты талап-тілектері – баланың «әдепті бала» болып өсуі. Сондықтан қазақ жанұясы әрдайым: «Әдепті бол, тәрбиесіздік етпе, көргенсіз болма!» деген сияқты сөздерді балаларының құлағына құйып өсірген. Отбасында өз баласын мейірімділікке, имандылыққа баулып өсірген. Үнемі жанұясында осылай тәрбие көрген бала ақырында, өздігінен тіл алғыш, адал, тиянақты, ұқыпты болып шыға келеді. Қазіргі танда көптеген жаман жолға салатын, терроризм жасауға итермелейтин сайттар куннен кунге өршіп келеді. Сол сайттардан бойларынды аулақ ұстаңдар,"- деді Нұра ауданы мешітінің бас имамы Құмар Қоныскерей.
Осы кездесуден оқушылар имандылық жайында білмегендерін ойларына түйді.Кездесу соңында оқушылар пікір алмасқан қонақтармен бірге суретке түсті.
Үлкенді сыйла – деген,
Сол сөз маған ізгілік құйған ерен.
Үлкендерден ауысқан кішілікті,
Үлкендердің өзіне сиға берем,- деп Мұқағали ағамыз айтқандай , бойымызда адалдық пен мейірімділік, жауапкершілік пен кешірімділік, имандылық пен сыйластық ,шын ықылас-пейіл болса ғана отбасында баланың көкірегінде сыйластық, имандылық орын тебеді.
[gallery link="file" ids="20111,20110,20109"]
Әлмағамбетова А.М.
К. Мыңбаев орта мектебінің
аға тәлімгері
ОТБАСЫНЫҢ БЕРЕКЕСІ – ИМАНДЫЛЫҚТАН БАСТАЛАДЫ...